Met Corned Beef maak je vuur...

Wie kent het niet.. Corned Beef, het heerlijke blokje gemalen zoutige vlees in blik. Nu kun je met het vlees best lekkere gerechten maken, zie mijn blogje over Cowboy Macaroni. Maar naast de streling van de tong kun je ook nog eens vuur maken met dit product.

Yummy, een blik vol corned beef

Om eerlijk te zijn is de titel wenkbrauwfronzend en zeker niet voor niets. Het is wellicht een ordinaire promotie voor het blikje Corned Beef als bushcraftvoedsel. Gewoon makkelijk en in niets ingewikkeld. Gebakken of zo uit het blik op een zelfgebakken bannockbroodje, wat mosterd en smullen maar.

Na de smulpartij blijft u meestal zitten met het blik. Dit blik is uitstekend om verkoold katoen (charcloth) te maken voor de vuurslag. Niets geen gaatjes maken om het gas te laten ontsnappen. Het onderste deel van het blik is gerafeld en sluit net niet helemaal luchtdicht aan op de deksel, maar genoeg om het katoen niet te laten ontbranden in het afgesloten blik. Nu moet het blik vrij zijn van een plastic liner, van de vettige delen en het etiket. Met een papieren zakdoekje is dit prima schoon te maken. Mocht het blik voorzien zijn van een plastic liner, dan is deze uit te branden voordat men het katoen verkoold.

Het blik en een oud hoeslaken

Zorg dat het katoen ook honderd procent katoen is. Een mix van stoffen zal niet goed werken ! Nu gebruik ik hier als alternatief een oude vijl om vonken te slaan. Deze vijl is onbewerkt en voldoet uitstekend als vuurslag (een beetje vijl is in 3 bruikbare stukken te slijpen met een slijptol, niet slecht voor 50 cent op de koningsmarkt) in tegenstelling wat vaak beweerd wordt hoeft een vijl niet eerst roodgloeiend gestookt te worden.  Een goed stuk vuursteen erbij en de set is compleet.


Knip de stroken katoen in twee centimeter breed en ongeveer vier centimeter lang. Zulke grote stroken zijn goed te klemmen met de duim, in de lengte. De breedte is voldoende om de vonken goed te landen waardoor het verkoold katoen gaat gloeien bij een voldoende hete vonk. Stop de stroken lossig in het blik, dit mag best driekwart vol zijn als de stukken maar los op elkaar liggen. Anders krijgt u een minder goed resultaat.

Zet het blik goed tussen de kooltjes of stukken hout en doorgaans is tien minuten voldoende. Voor een stuk spijkerbroek kunt u een aantal minuten langer aanhouden, ook vermolmd hout is een optie (charred punkwood). Desnoods gooit u nog wat klein hout op het vuur over het blik.

Goed tussen de kooltjes zetten

Hierna haalt u het blik voorzichtig uit het vuur. In mijn geval zette ik het blik veilig weg op een grasveldje. U moet echt wachten tot het geheel is afgekoeld, anders heeft u kans dat het katoen alsnog ontbrand.

Het resultaat mooie stukken verkoold katoen

Na zo een vijftiental minuten even voorzichtig voelen bij het blik. In mijn geval was het blik koud. Deksel eraf en dit is het resultaat. Alles was goed verkoold.
Dat ziet er goed uit !

Oude vijl en een stuk vuursteen om te testen

Nu de vijl en de vuursteen erbij om de uiteindelijke test te doen. Alleen dan komt u later niet voor verrassingen te staan.

De slagtechniek.
Sla met de gladde zijkant van de vijl op de scherpe rand van de vuursteen. Dit lijkt op een J-achtige slag. Experimenteer met de hoek waarmee u slaat. Soms levert een lichte kanteling van de vuursteen veel meer goede vonken op. De vonken zijn eigenlijk minuscule stukjes ijzer die u van de vijl of vuurslag slaat. Vuursteen is namelijk harder dan ijzer. Klem met de duim, dichtbij de rand een lapje verkoold katoen zodanig dat de vonken landen op het lapje. U ziet meestal één tot wel vier plekken waarbij het begint te gloeien. Meestal formaat speldenkop. Voorzichtig blazen zodat de gloeiplek groter wordt. Hierna kunt u het lapje in het vogelnestje van droog gras stoppen...

Het kan even duren met oefenen, maar ook dan heeft u de slag te pakken.

Succes, na een aantal vonken is het raak

Na een aantal slagen met de vijl op de vuursteen landde er een drietal vonken die heet genoeg waren om het verkoold katoen te ontbranden. Succes zoals u ziet, het proces is dus prima verlopen.

Eet smakelijk en veel plezier met het maken....


TIPS:

• Sla het verkoold katoen en/of -vermolmd hout vochtvrij op. Een plastic zakje of kleine drybag is voldoende.
• Haal het pas uit het zakje/doosje/blikje als het nodig is.
• Na een aantal vochtige dagen is het raadzaam de voorraad even te verwarmen op een vuurtje om het vocht te verdrijven (1 minuut is voldoende) indien het in een blikje met gaatjes wordt bewaard.
• Alles is te gebruiken als het maar 100% katoen is, te denken valt aan oude hoeslakens, spijkerbroeken, t-shirts, theedoeken en handdoeken.
• Dit proces vooral lekker buiten doen, op het gasstel geeft ruzie met de vrouw des huizes (het kan behoorlijk stinken en roken).
• Probeer het eens te ontsteken met een fire-piston.
• Gedroogde tonderzwammer zijn een leuk alternatief.

Read More

Het vonkt, vonkt en vonkt...maar welke krijgt bij u het vuurtje aan?

Firesteel, ferroceriumrod, fireflash, mischmetal om maar een paar populaire termen te noemen voor een stuk metaal wat vonken produceert. Als dan de voorbereiding goed is, gaan die vonkjes uw tondel of feathers ontsteken. Dat is toch de bedoeling?

Laten we alles even voor het gemak firesteel noemen. Uitgevonden door ene Baron Carl Auer von Welsbach rond 1903, destijds bekend als Auermetall (patent 1906). Inmiddels zijn er vele fabrikanten die dit produceren. Allemaal hebben ze een iets andere samenstelling, waardoor de hardheid, hoeveelheid vonken en de afgegeven temperatuur verschilt. Door deze verschillen werken sommige merken beter dan de andere.

Prijzen.
Op Ebay en Amazon zijn een aantal Chinese producenten in opkomst, sinds begin 2013 groeide het aantal Chinese aanbieders van firesteels explosief. Waar vroeger de B- en C merken deze aanboden op de lokale markt, gaan de Chinese fabrikanten veelal via direct-sale en niet zonder succes. De term "Made in China" heeft een bijsmaak voor veel "serieuze" gebruikers. Toch produceren ze in China ze ook hoogwaardige producten, maar deze hebben dan net zo goed een stevige prijs.

Een firesteel van Light My Fire of  Primus kost twee keer zo veel als een firesteel van o.a. Fostex, Fostex is een typisch B-merk, in de marketing een trendvolger genoemt. Waar zowel goede als minder goede producten in het assortiment zitten. De Action verkocht tijdelijk ook een firesteel. Kunt u stellen dat de prijs ook de kwaliteit aan geeft?

Schrapers.
Buiten de samenstelling van het hoofdonderdeel is er nog een onderdeel wat vaak 'irritatie' op wekt.
De schrapers.... Hoeveel schrapers ik niet vervloekt heb. Gewoonweg omdat de meeste merken hier geen aandacht aan besteden. Kennelijk een sluitpost van het product. Natuurlijk kunt u met een haakse rug van het mes schrapen, maar ik doe dit liever niet. Ook een firesteel-loop aan de schede is voor mij niet zo handig (mag iedereen voor zichzelf weten). Gewoon aan een sterk stuk touw met een mini-karabinertje aan de riemlus en de firesteel als single-item in de broekzak.

Vonken.
Hoe zachter het metaalmengsel is, des te beter is er vonkend materiaal af te schrapen. Tot bepaalde hoogte natuurlijk, te zacht en u verwijdert teveel materiaal zonder ontsteking. De firesteel gaat vervolgens ook nog eens korter mee. Veel fabrikanten hebben een 'geheime' mix. De meest voorkomende metalen die gebruikt worden zijn (percentages bij benadering);

• IJzer (ferro) 19-21% 
• Cerium 38% 
• Lanthanum 22%
• Neodymium 4%
• Praseodymium 4%
• Magnesium 2-4%

Daarnaast wordt de inhoud meestal chemisch behandeld om de kwaliteit  (lees ontsteking) te verbeteren. Het gebruikte cerium heeft een lage ontstekingstemperatuur van ongeveer 160 graden celsius en ontsteekt door middel van frictie. Hierdoor komen de andere metalen via een oxidatieproces in de juiste onstekingstemperatuur waardoor uiteindelijk vonken onstaan. Magnesium is het laatste ingrediënt wat brand, deze pept de temperatuur op tot net boven de 1600 graden celcius.


Dat is ruim voldoende voor hout, wat begint te onsteken op ongeveer 230 graden celcius (gasvorming, eerste fase), de echte verbranding begint vanaf  285 graden (tweede fase) oplopend tot zo'n 600 graden celcius, waarbij veel zuurstof vereist is.

U kunt dus aan de hand van de hoeveelheid magnesium bepalen of een firesteel, goede- en hete vonken produceert. Want hoe langer de vonk heet is, des te meer tijd om de tondel of houtkrullen te ontsteken.  

Hoe dan ook, dit stukje vonkmetaal heeft in zeer korte tijd een vaste plek in de uitrusting gevonden....

Andere middelen.
Uiteraard zijn er nog andere middelen om uw vuur te ontsteken. We zouden ze bijna vergeten. Een vergelijkbaar uitrustingsstuk is de Magnesium-Bar van Doan *, een stuk schraapbaar magenesium met een mini-firesteel op de zijkant. Voor sommigen te prefereren boven de firesteel. Of gewoon een goede aansteker, (storm) lucifers of bent u van de traditionele vuurslag?

Tot slot.
Graag lees ik uw ervaringen met de firesteel. Mijn aanbeveling gaat naar de Light My Fire of de Primus firesteel, neemt niet weg dat er ook andere goede merken verkrijgbaar zijn. Tegenwoordig worden de firesteels ook los verkocht om een handsvat aan te maken en eindigen als waar kunstwerk in de handen van de meester.


* Waarschuwing:  Op Ebay worden momenteel magnesium-bars aangeboden die niet werken (uit China). Deze zijn een stuk goedkoper dan de originele van Doan. Het magnesium onsteekt dan niet.


Bron: Wikipedia, Treibacher Industrie AG.

Read More

Vuurtje ? (deel 4 - laatste deel)

In het vorige deel heb ik al geschreven over de dichtheid van hout, oftwel hard- versus zachthout. Hardhout is veel dichter dan zachthout. De dichtheid staat gelijk aan de hoeveelheid energie die vrijkomt en de snelheid van branden.

Hardhout brandt langzamer en geeft meer energie af, dus meer hitte, meer goede kooltjes en minder vlammen. Zachthout brandt snel en produceert veelal meer rook (al is dit ook afhankelijk van de vochtigheid van het hout). Geeft minder hitte af, minder kooltjes en meer vlammen. Hardhout moet je daarom goed splijten, waarbij zachthout dit veel minder essentiëel is.

Naast deze eigenschappen kun je natuurlijk ook spelen met de manier waarop het vuurtje wordt geconstrueerd. Bouw je een vuurtje low-profile of ga je meer voor het 'vreugde' vuur.

Die opbouw is belangrijk, je wilt immers een praktisch vuur; kookvuur, gezelligheidsvuur of een warmhoudvuur. Sinds kort is de wolf regelmatig in Nederland, dus vergeet veiligheidsvuur niet :-)

Op een verkeerde manier vuur maken kan ook!

Hierboven zie je een verkeerde methode van vuurmaken. Zie jij al wat er fout gaat ? (denk o.a. aan de ring van vuur).

Wat vaak vergeten wordt te vertellen is de manier waarop je vuur reguleert.
Verspreiding van de houtblokken of het aanmaakhout, geeft meer zuurstof. In de hoogte opbouwen van de aanmaakhoutjes geeft meer zuurstof. Meer zuurstof geeft een snellere verbranding, dus ook meer vlammen. In de opstartfase is voldoende zuurstof juist wat je wilt.


Het samenvoegen van houtblokken geeft juist een langzamere verbranding. Alleen de buitenzijde zal gebruik kunnen maken van de beschikbare zuurstof (in theorie).

Vergeet de wind niet, het afschermen- of juist opvangen (dus aanjagen) van de wind kan het maken van een vuur beïnvloeden. Koken, braden en roosteren gaat het best op een gereguleerd bedje van kooltjes.



Hieronder een aantal vuurcontructies;

Tipivuur

Tipivuur is een prima vuur om mee te beginnen, ook voor andere soorten vuur. Het is echter een 'snelbrandend' vuur. Het geeft veel vlammen en dus licht. (zeer schaalbaar). Zorg voor voldoende brandhout. (The whitemen's fire).

Stervuur

Stervuur is een goed te reguleren vuur wat zeer praktisch is voor koken. Door de stammen in- en uit te schuiven, kan men het vuur laten afzwakken of juist opstoken. Bij een laag vuur is het mogelijk een juist bemeten pan te gebruiken op de ster. Dit vuur geeft niet veel licht en gematigd warmte.

Jagervuur

Jagersvuur is eigenlijk een kookvuur, waarbij men de wind kan afschermen, of juist opvangen (niet bij draaiende wind). Het geeft weinig tot gematigd licht en gematigde warmte. Het voordeel is dat de stammen gebruikt worden om pannen op te zetten en indien men roostert, de warmte goed kan concentreren. Wordt vaak gebruikt met een roosteropstelling.

Lengtevuur of longfire

Lengtevuur oftewel de 'longfire' wordt vooral gebruikt in combinatie met een even zo lang open afdak (shelter). Men creëert dan over de gehele lengte een 'muur van hitte' en dus afscherming van de kou. Dit vuur brandt lang en regelmatig. Ideaal in combinatie met een wollendeken in het najaar tot voorjaar omdat de deken dan niet genoeg isoleert. Vergeet niet de stammen met palen te zekeren tegen wegrollen, recht of ietswat schuin. Dit vuur kan men stapelen, twee op elkaar (zekeren met palen) of drie stammen gebruiken (twee onder, één midden op). Altijd opbouwen kopsekant in de wind. Maak de stammen kaal en afgeplat aan de kant waar je het vuur opbouwt, steek 2 paatjes tussen de stammen en prop dit vol met berkenbast, twijgjes, kleine takken en de houtchips van het vlak maken. Regelmatig zult u extra takken moeten toevoegen, deze manier van vuur maken is erg langzaam.

Dakotavuur

Dakotavuur (greppelvuur) is een vuur ingegraven in de grond met een rookkanaal. Naast dat dit aardig werkt om te koken, kun je hiermee makkelijk het vuur afschermen tegen zicht. Het vuur wordt vrij goed geïsoleerd. Het is niet handig is het lang geregend heeft (veel rookvorming en de hitte wordt uit het vuur getrokken) of als er veel wortels van bomen op die plek in de grond zitten, ook droog veengrond geeft een probleem (ondergronds vuur).

Apachevuur of Cross-Lay

Apachevuur is eigenlijk een klein vuur om snel even iets te koken. Men gebruikt een verhoging (dikke tak) waarop men 2 bundels kruist. Men bouwt alles steeds gekruist op volgens de ring van vuur, maar stopt qua grootte bij de duimdikke takken. De pot of mok wordt in de opening van de kruising gezet.

Omgekeerd- of piramidevuur

Omgekeerd vuur is eigenlijk een vuur die verkeerd wordt opgestart, in plaats van onderin begint men van bovenaf. Dit is windgevoeliger en dus niet aan te raden bij een windje (vonken blazen van de houtstapel af). Het voordeel is dat het vuur naar beneden brandt en hier veel langer over doet dan van onderaf het vuur aansteken. Het aansteekproces duurt wel langer omdat de bovenlaag goed moet branden om de volgende laag te kunnen ontsteken. Als dit eenmaal zo is, dan is dit best een goed alternatief. Als kookvuur is het minder geschikt.

Tot zover mijn relaas over het maken van vuur. Er valt nog zoveel meer over vuur te schrijven, maar ik hoop hiermee jullie een goede basis te hebben gegeven. Probeer alles uit en bepaal wat voor jou het beste werkt.

Als de vonk eenmaal goed overslaat dan wordt je door de vlammen betoverd.

Dus uit je luie stoel en ga naar buiten...... vuurtje maken (wel veilig dan !).

Read More

Vuurtje ? (deel 2)

Iedere goede instructeur kan wel 30 pagina's vol over vuur schrijven. Laat ik verder gaan met het tweede deel. Even nog een kleine terugkoppeling naar de theorie, naast de vuurdriehoek is er een ring van vuur. In deze ring van vuur bevindt zich de volgorde van onsteking tot opéénvolgende brandbare materialen.

De ring van Vuur.

Natuurlijk zijn de maten afgeleid van het menselijk lichaam. Dit om in het veld makkelijk de benodigde materialen te vinden. Na de polsdikte kan men grotere stammen gebruiken, het vuur is dan klaar (lees heet genoeg) voor grotere stukken hout. Verwerk deze grotere stukken tot maximaal onderarm-lengte. Dit stelt je in staat het hout met weinig moeite te kloven (met een kleinere bijl).

Afhankelijk van de brandstof kun je het vuur feller maken of meer rustig. Indianen gebruiken bijvoorbeeld stompjes (stamzijde) van de grotere takken van de den/sparren/pijn-bomen. Deze stompjes zijn vaak voorzien van ophopingen van hars (lighter pine of fatwood), waardoor het vuur feller brandt. Je kunt dus stappen overslaan als je een verbeterend element gebruikt in je brandstof. Door veel te spelen in verschillende omstandigheden ontwikkel je gevoel voor vuur....



Gereedschappen.
Het gereedschap stelt je in staat het brandbare materiaal te verwerken tot een optimale maat. Naast logisch nadenken (hersenen) zijn je handen de basis voor het verwerken. Belangrijk is om deze handen goed te beschermen. Goede handschoenen behoren zeker tot het basispakket.

Rundlederen handschoenen

Goede sterke handschoenen van runderleer, vuurbestendig (potje of pannetje van het vuur mee halen) en bescherming tegen de bekende prikkers zoals doornen en stekels die er niet doorheen komen. Ook voor het versjouwen van kwarrels, dikkere stammetjes en stenen. Dunne handschoenen zijn niet bestand tegen de prikkers en kunnen minder goed tegen hitte, maar kunnen zeker afdoende zijn. All personal preference....

Enzo Trapper full-tang

Een goed scherp mes is een onmisbaar stuk gereedschap voor de bushcrafter. Ook voor het maken van vuur, bijvoorbeeld voor het maken van feathersticks of batonnen van kleinere stukken hout. Neem bij voorkeur hiervoor een full-tang mes bij het batonnen (het lemmet loopt geheel door naar het einde van het handsvat).

Bahco Laplander

Sinds niet al te lange tijd is een inklapzaag een standaard stuk uitrusting geworden. Neemt weinig plaats in, veilig en is verrassend efficiënt.

Voor al het gereedschap geldt, als je het gereedschap goed verzorgt, is het ook goed voor jou. Scherp houden, schoon en droog opbergen.

Voor de meer traditionele bushcrafter is er een bucksaw. Oftewel een spanzaag. De spanzaag is zwaarder en neemt meer ruimte in beslag dan de klapzaag. Een spanzaag zaagt wel sneller en grotere stammen, je scoort absoluut extra punten voor stijl...

Een goede bijl (geen klusmarktbijl) is je grote vriend bij het maken van de diverse dikten hout. Splijten, afkorten en ontbasten gaat snel en efficiënt. Ook deze dient scherp te zijn. Het gebruik van de bijl vereist wel een veiligheidsinstructie. Deze kun je volgen op Het Bushcraftweekend (stichting Bushcraft) of bij veel survival- c.q. bushcraftscholen.

Ik heb veel mensen de bijl op een verkeerde manier zien gebruiken. Met gevaar voor vingers, knieën, voeten en schenen. Het is een krachtig stuk gereedschap wat respect vereist (net als een mes). Maar veilig, in geoefende handen, zeer bruikbaar.

Ook zonder gereedschap kun je een eind komen. Dikke kwarrels kun je breken tussen twee nabij staande bomen, met een hefboomtechniek. Splijten gaat helaas een stuk moeilijker zonder gereedschap !

Nu we weten welke gereedschappen nuttig zijn voor het verwerken van hout gaan we naar het volgende hoofdstuk.

Onstekingsmiddelen.
Middelen waarmee we onze tondel kunnen ontsteken. Denk hierbij aan vergrootglas, aansteker, lucifers, firesteel, mag-bar, vuurslag met vuursteen.

Een populair onstekingsmiddel is de firesteel. Een firesteel werkt altijd, nat of droog. De firesteel geeft een groot aantal zeer hete vonken af bij het schrapen. Waardoor fijne houtkrullen ontsteken en vlam vatten. Een aansteker werkt meestal niet wanneer deze nat is (maar is nog steeds de eenvoudigste methode en mijn eerste keuze om een vuur aan te maken). Lucifers zijn nat en bij koude niet je grote vriend.

Dan wordt al snel duidelijk waarom een firesteel een uitstekend middel is om je tondel te ontsteken. Draag deze op de man op een manier dat je deze niet kunt verliezen. Met een mini karabiner en koord aan de broek bijvoorbeeld.

De Mag-Bar wie kent hem niet. De voorloper van de firesteel en voor velen nog steeds de eerste keus. Vervelend is dat er inmiddels een aantal vervalsingen op de markt zijn, die slecht of totaal niet werken. Ze zijn bijna niet van de echte te onderscheiden. De meeste vervalsingen hebben een hoge metaalglans als ze uit de verpakking komen of de stift laat los, daarnaast altijd de 'Made in China' markering. Het metaal is veel harder en de schraapsels ontsteken niet. Koop ze dus bijvoorbaat van een gerenommeerd merk. Een reden des te meer van te voren te oefenen met je materiaal !

Neem daarnaast tenminste nog twee bruikbare ontstekingsmiddelen in je vuurkit mee. Bijvoorbeeld een aansteker en een reserve firesteel. Mocht de aansteker nat zijn, kun je altijd terugvallen op de firesteel. Een vuurkit dien je altijd met backup uit te voeren.

Mag-Bar made by Doan, matglans.

Een andere leuke maar minder betrouwbare manier is een vergrootglas. Het vergrootglas heeft nog twee andere sterke eigenschappen nodig. Een sterke zon en een vergroting van tenminste vijf keer. In het zuidelijker van de aardbol volstaat drie keer, maar voor de zekerheid raad ik toch tenminste vijf keer aan. De freshnel-lens is (credit-card formaat) een aardig alternatief die weinig ruimte inneemt, daarnaast is een lens ook handen om splinters (ehbo) te verwijderen of gewoon leuk om een plantje of insect beter te bekijken.

De traditionele manier (let op die punten voor stijl) is met vuursteen en vuurslag. Voor deze methode is ook een medium nodig. Dit medium moet altijd voorgebrand of vergast zijn, wat meestal in een blik gebeurd met een klein luchtgaatje. Het medium kan katoen zijn (neem niet te dun katoen), vermolmd hout of zelfs jutte. Voorkom dat het katoen verbrand bij het maken (als er geen rook meer uit het gaatje komt is het klaar). Wat ook kan is lampkatoen met een verbrand randje. Zorg wel voor honderd procent katoen. Katoen met kunstvezels werkt niet goed. Een oud t-shirt, laken of spijkerbroek kun je hier goed voor gebruiken.

Een goed gebruik is als het blikje bijna leeg is een nieuwe voorraad charcloth (voorgebrand katoen) of charred punkwood (voorgebrand vermolmd hout) te maken.

Vuurslag-setje met blikje

Whats next...

In deel 3 gaan we de tondel en hout behandelen..

Read More

Vuurtje ? (deel 1)

Vuur maken is iets waar ieder mens zich tot aangetrokken voelt. Vuur heeft namelijk naast een functioneel onderdeel, het biedt immers warmte en een gelegenheid tot het bereiden van voedsel en veilig drinkwater, ook een aantal psychologische functies; veiligheid, gevoel van huiselijkheid, gezelligheid en innerlijke rust. Vuur fascineert. Vele mensen zijn "vuurkijkers" en volgen de dansende vlammen.

Je kunt dus stellen dat het maken en vooral het hebben van vuur een belangrijk onderdeel is binnen het (over)leven van de mens, dus ook bij survival en bushcraft. Vele volken stellen dat zonder een vuur er geen huiselijkheid is. Het maken van een vuur is dus het eerste wat men maakt voordat men het kamp opbouwt. Een verblijfplaats moet dus naast een veilige plek voorzien in voldoende brandbaar materiaal.

De vuurdriehoek

In dit deel wil ik het hebben over de theorie achter het vuurtje. Het volgende deel zal dieper ingaan op het onderdeel vuur.

Wat is nodig voor een vuur ?

• Brandbaar materiaal
• Zuurstof (lucht)
• Bepaalde hoeveelheid warmte wat het brandbare materiaal kan ontsteken.

Haal één van deze essentiële onderdelen weg en je zult zien dat de driehoek verbroken wordt. Resultaat is dat er geen vuur ontstaat.


Brandbaar materiaal.
Het materiaal wat goed te onsteken is en voldoende hitte creëert voor een doorlopende onsteking. Het materiaal is onderdeel van de "ring van vuur". De ring van vuur bestaat uit de verschillende stages die nodig zijn om een "goed" vuur te maken. Een goed vuur is een doel op zich; even een kopje thee of koffie maken, of een vuur wat je de hele nacht warm houdt ?

Laten we even de ring van vuur ontleden: 
onstekingsmiddel -> tondel -> luciferdikte -> potlooddikte -> wijsvingerdikte -> duimdikte -> polsdikte.

De ring vertelt ons dat een geleidelijke opbouw van dikte ons een goed vuur oplevert. Het vuurtje geeft ons een onstekingsmiddel om meer vuren aan te maken, vandaar de naam ring van vuur.


Onstekingsmiddel.
Lucifers, aansteker, firesteel, magnesiumbar, charcloth icm vuurslag/vuursteen, kooltje van vuurboog, vuurploeg, vuurpomp, etc.



Tondel.
De tondel kan zowel natuurlijk zijn, als bewerkt, denk aan: droog gras, lisdoddesigaar, schraapsel van hout, feathersticks, berkenbast, vaselinewatten, kaarsvetwattenschijven, fatwood, BBQ-aanmaakblokjes, BBQ-firegel, etc, etc.
Een open plek met zon en veel wind geeft droge tondel van natuurlijk materiaal.
Indien men natuurlijk materiaal gebruikt, kneus het matriaal in diverse richtingen, zodat vezels naar buiten komen, indien mogelijk meng het met grove en minder grove soorten. De opstaande vezels vatten namelijk het eerst vlam. Voor feathersticks, probeer deze zo dun als mogelijk te snijden.


Hout.
De rest van de ring bevat hout in de diverse diktes van een bomen en struiken.
Luciferdikte, van takjes, alsmede potlooddikte. Wijsvingerdikte wordt soms samengevoegd met de duimdikte, toch is het een dikte die bij wat vochtiger hout niet moet worden overgeslagen. Hierna komt de polsdikte. Als de polsdikte goed brandt kun je grotere delen op het vuur gooien.

Vocht in het hout.
Een vochtig weertype brengt dus kleinere stappen en vooral geduld met zich mee. Vocht zorgt ervoor dat de hitte niet snel genoeg opkomt, omdat men eerst het vocht moet verdampen. Dit resulteert in een zeer langzaam opkomend vuur. Zorg voor tondel en hout in de eerste fasen dat goed droog, dus goed brandbaar is. Hout droogt in de lucht en goed met een zonnetje. Dus geen takjes van de grond, maar dode takken. Voor het vuur gebruik je dode bomen die staan of van de grond af liggen. Groen hout is alleen geschikt om te snijden en boven een vuur iets te roosteren. Afhankelijk van de soort duurt het ongeveer 1 maand per cm dat hout droogt, mits gekloven.

Droge takjes hoor je echt knakken. Dikkere takken kun je tegen je wang aanhouden, voelt deze koel dan is deze niet droog genoeg, voelt deze warm dan is deze goed om te gebruiken.


Welk hout.
Niet iedere houtsoort is even goed. Sommige soorten branden snel en fel. Berk is een boom die natuurlijke olie bevat welke snel brandt. Den en spar bevatten veel harsen die zeer brandbaar zijn. Dit zijn bijvoorbeeld ideale starters, om daarna over te gaan op langzaam brandende soorten zoals o.a. es, beuk en eik. Vermijdt taxus, kastanje en populier. Iep en els is ideaal als mix hout, dus als het vuur al lekker een kolenbed heeft. Kloof je dikkere hout altijd, dit komt de brandbaarheid ten goede. Ook droogt het zo sneller, de schors en bast is een goede beschermer tegen vocht van buitenaf, maar houdt vocht binnenin ook goed vast.


Vuurveiligheid.
Veiligheid rondom een openvuur, of zelfs met een brander, is vaak een ondergeschoven kindje. Veeg bladeren en takken rondom weg, tot op de kale ondergrond, één meter vanaf de rand van het te maken vuur. Kijk of er geen wortelen van bomen en struiken liggen. Kijk uit voor droge turfachtige grond (deze kan ondergronds branden). Vooraf opzoeken of er geen droogtecodes zijn afgegeven. Op de website http://www.natuurbrandgevaar.nl kun je dit controleren. Zorg voor blusmiddelen (zoals water en zand) en houdt je vuurplek netjes. Geen spullen waarover je kunt struikelen, stapel hout netjes op. Als laatste maak een proportioneel vuur, dus voor een maaltijd geen twee meter hoog vuur maken. Vergeet niet na het vuurplekgebruik deze netjes volgens "Leave no trace" achter te laten!



Kookvuur.
Koken doe je eigenlijk op de kooltjes en niet direct in de vlammen. Dit omdat het koken op vlammend vuur een oncontroleerbaar resultaat geeft (Schuif eventueel wat kooltjes apart om op te koken of bakken). Met uitzondering van het koken van water. Het roosteren van vlees en vis moet rustig gebeuren. Een pan verdeelt de hitte, echter een direct vuur niet. Een truukje wat ik gebruik is je hand bij de kooltjes te houden, als ik deze 4-5 tellen op die plek kan houden voordat mijn hand te warm wordt, is deze plek goed om vlees of vis te roosteren. Dit kost wat meer tijd, echter voorkomt een zwarte kraaklaag, droog of oneetbaar voedsel. Kampvuurkoken is een leuke bezigheid en is een hobby opzich.

Tip.
Het herkennen van bomen helpt het juiste hout voor je kampvuur te selecteren.
Op de website http://www.bomengids.nl kun je leren deze te herkennen.

De volgende keer in deel 2.
In deel 2 vertel ik meer over de volgende fasen en gereedschap wat je helpt om een goed vuur te maken.

Read More