De regels van 3, 3 keer niks of 4 keer goed.

Dit keer leg ik een kritisch oog op de regel van 3. Het is niets anders dan een prioriteitenlijst in extreme omstandigheden, maar wat klopt er eigenlijk van deze regels? Welke zouden we er nog bij kunnen voegen? Slaat die progressieve curve ergens op ? Goed de kritische noot is neergelegd, let's go started!

Laten we eerst kijken naar de oorspronkelijke regels;

- Je kunt 3 minuten zonder lucht (of zuurstof).
- Je kunt 3 uur zonder (kleding c.q. bescherming tegen de elementen) onderkomen.
- Je kunt 3 dagen zonder water.
- Je kunt 3 weken zonder eten.

De cirkel van prioriteiten

De prioriteiten zijn dus op volgorde: 1. lucht, 2. bescherming, 3. water. 4. eten.


Regel 1 - 3 minuten zonder lucht (of zuurstof).
Waar is dit op gebaseerd ? Het getal drie minuten is voor mij in geen velden of wegen duidelijk. Veel mensen krijgen na één minuut adem inhouden een ademhalingsprikkel door de daling van zuurstof en de procentuele stijging van kooldioxide. Moderne geneeskunde stelt dat pas na 6 minuten zuurstoftekort in het lichaam er complicaties optreden. Echter er is nog steeds volledig herstel mogelijk (reanimatie). Na ongeveer 15 minuten is er slechts gedeeltelijk herstel mogelijk (reanimatie). Echter wat is het moment van zuurstoftekort? Het lichaam is trainbaar en hoe beter de conditie, des te langzamer de hartslag en een grotere hoeveelheid zuurstof in het bloed (rode bloedcellen). Voor iedereen verschillend dus...

Conclusie.
Dit is een vrij onduidelijke regel. Zeker gezien de opgegeven tijd. Alles is afhankelijk van de conditie van de persoon waar dit op van toepassing is. Duidelijk dat dit de eerste regel is, maar er zijn veel variabelen. Zorg voor een goede conditie!


Regel 2 - 3 uur zonder (kleding c.q.) onderkomen.
Goede kleding en afscherming tegen de elementen is essentiëel. Denk aan harde wind, hoge- of lage temperatuur, regen, sneeuw, ijs en zon. Kortom het reguleren van de lichaamstemperatuur. Ook is de moderne mens een 'watje' geworden met zijn comfortabele leefomgeving. Mensen hebben tegenwoordig sneller last van de kou en hitte, door de ideale regeling van airconditioning en verwarming.
Men kan het lichaam echter trainen om extremere omstandigheden te weerstaan, met limieten.

Hieronder tabellen met wind/vochtigheid/temperatuursgegevens:

Temperatuursdaling icm wind

EuroWeather Heat-Stress Index

(Leuk feitje is dat lichaamstemperatuur ook je emoties verraden, emoties geven verschillende temperatuurzones af in je bovenlichaam). De temperatuur wordt gereguleerd door de hersenen, dit deel heet de hypothalamus. Normaliter is de lichaamstemperatuur rond de 37 graden celcius (voor iedereen ietsje afwijkend). Voor het lichaam is er een boven en een ondergrens. De ondergrens is achtentwintig graden celcius (bewusteloosheid/coma), de bovengrens is éénenveertig graden celcius (orgaanschade). Het lichaam probeert onder alle omstandigheden de belangrijke organen te beschermen. Bij koude wordt al het (warme) bloed naar de organen teruggetrokken, wat resulteert in koude handen en voeten, later de armen en benen. Voordat dit gebeurt zal het lichaam eerst de haren te rechten (kippenvel), vervolgens door het rillen van de spieren warmte proberen op te wekken, als laatste verkrampen de spieren. Bij hitte (en bepaalde emoties) worden de zweetklieren geactiveerd om het lichaam te koelen. Met de juiste kleding of onderkomen, kunt u de de grote schommelingen beperken en hiermee energie besparen. Het onderkoelt raken in water of ijs, valt hier niet onder gekgenoeg. Deze valt eerder onder de 3 minuten-lucht regel, omdat de intense koude je letterlijk de adem ontneemt.

Symptomen onderkoeling: bleke huid, rillen, pijnlijke handen en voeten, verwardheid, verminderde spierfunctie (duim-pink test), stijgende bloeddruk, trage hartslag, oppervlakkige ademhaling, slaperigheid, geen pupilreactie, geen reflexen.

Symptomen oververhitting: opzwellende ledematen, overmatig zweten, droge mond, prikkelbaar, hoofdpijn, moeheid of rusteloos, verkrampende spieren, duizeligheid, braken, beven, oppervlakkige ademhaling, grote puppilen.

Conclusie.
In mijn ogen is deze regel de meest variabele. Alles is afhankelijk van de weersomstandigheden en de soort bescherming die je gebruikt. Hoe dan ook is het weer een belangrijk onderdeel. Bekijk voor u de tocht onderneemt even de lokale weersvoorspelling en neem gepaste kleding mee, vergeet de nek en het hoofd niet, neem kledingkeuze serieus. Toch staat deze regel wel op de juiste plaats in het rijtje.




Regel 3 - 3 dagen zonder water.
Water is belangrijk voor een aantal lichaamsfuncties. Een volwassen mens bestaat voor vijfenzestig procent uit water, een baby zelfs voor tweeënzeventig procent. Een mens heeft psychisch een gevoel van welbehagen bij het zien van water. Bij vierentwintig uur geen inname, zult u al de eerste verschijnselen voelen. Water helpt namelijk als smeerolie ons lichaam functioneren. Een verminderd 'waterpeil' zal dus tal van lichaamsfuncties doen vertragen of zelfs stoppen. Na drie dagen zakkend waterpeil, heeft het lichaam dus een behoorlijk probleem. Water helpt bij opname van voedsel, de spierfunctie, behouden van lichaamstemperatuur, afvoer van afvalstoffen. Zowel in hitte als koude dient men voldoende te drinken, twee liter water bij een actieve inzet is aan de krappe kant. In de woestijn is acht liter per dag bij een rustige inzet een normale hoeveelheid. Ook bij droge koude (sneeuw en ijs) dient men veel meer dan de aanbevolen twee liter water te drinken. Een goede graadmeter is de kleuring van uw urine. Deze dient heel licht geel te zijn.

Neem zo veel als mogelijk veilig drinkwater! Bij diarree probeert het lichaam de ziektemakers eruit te spoelen. Het waterpeil moet dan weer worden aangevuld. Voor medicijnen zijn er voorstanders van immodium (diarre stoppers) of van norit (reinigers), welke u ook kiest u zult het water moeten aanvullen. Indien de diarree aanhoudt is een zakje ORS (combinatie van suikers en zouten) geen overbodige luxe in de EHBO kit. Natuurlijke medicijnen zijn er ook, in mijn EHBO kit zit een zakje kruidnagels. Kruidnagelthee is een zeer goed medicijn.
Diaree mag maximaal 3 dagen aanhouden.

Symptomen uitdroging: snelle pols, naderhand langzame pols, droge mond, moeheid, droge huid, lage spierkracht, hoofdpijn, diepliggende ogen, stemverlies, groeven in de tong, verwardheid.

Uit de huis-apotheek: kruidnagels

Conclusie.
3 dagen zonder water is een juiste regel en staat vast en zeker op de derde plek.
Ook al zult u zich vermoeid voelen binnen één dag zonder water, na 3 dagen worden bepaalde lichaamsfuncties problematisch.



Regel 4 - 3 weken zonder eten.
Hongergevoel is het eerste waar ik aan denk, serieus hongergevoel kan mensen tot wanhoop drijven. De Algonquin-Indianen aten dan onder andere het cambium van de pijnbomen. Ze sneden het buitenste schors weg en trokken de strippen cambium er af. Vervolgens verwerkten ze dit door het te koken, roosteren, bakken of te drogen en vermalen tot een meel. Het is ronduit een smakeloos stukje boom, maar het zorgt voor een vol gevoel en voorkomt erger. (Bakken met wat olie schijnt de lekkerste methode te zijn). Waarom 21 dagen ?  Je lichaam vereist binnen een maand aanvulling van belangrijke voedingsstoffen; eiwitten, vetten en koolhydraten houden het lichaam draaiend, daarnaast zijn mineralen en vitaminen een onmisbare zaak. Een tekort aan deze mineralen en vitamines leidt tot gebrekkige chemische processen in je lichaam, dus je wordt ziek. Mineralen kun je ongeveer een maand lang niet eten, hierna ontstaat er een serieus tekort. Vitaminen zijn een stuk minder essentiëel, maar uiteindelijk zul je ook daar last van krijgen. Infecties zullen opkomen en niet meer genezen.

Een goede indicator is uw bloed, deze is voorzien van een glycogeen voorraad (vooral nodig voor de hersenen). Deze voorraad is echter één dag en ook afhankelijk van de geleverde inspanning. Om de voorraad op peil te houden is er vet nodig. Afhankelijk van je vetvoorraad (lees lichaamsvet) maakt je lever van de vetten glycerol (en dus onder andere glycogeen) en vetzuren. Het lichaamsvet wordt dan 'verbrand' zoals we dat zo mooi noemen. Als er geen vet meer is, dan kan even duren ;-) dan rest er voor het lichaam niets anders dan de afbraak van eiwitten. Eiwitten worden dan omgezet tot glucose. De spieren (opgebouwd uit veel eitwitten) worden hierdoor 'opgegeten'. Gemiddeld gebeurt dit acht tot twaalf dagen na het opraken van het lichaamsvet.

De maag en darmen zullen door gebrek aan stimulatie langzaam aan in een ruststand terechtkomen. Bij hongerstakers zie je dit terug, die kunnen na weken niet eten, niet ineens een bord eten naar binnen werken. Ze zullen simpelweg alles weer uitbraken. Dit moet dan geleidelijk weer worden opgebouwd. Na twee maanden zonder voedsel is er een oplopende kans op orgaanfalen. De darmen en lever zullen als eerste uitvallen, hierna volgt al snel de nieren. Als laatste je zenuwstelsel en het hart. (Hartstilstand).

Symptomen:  vermoeidheid, duizeligheid, slecht concentratievermogen, infecties, depressie, kortademigheid, afnemend gezichtsvermogen.


Extra info.
De lever heeft nog een truukje, via ketonen kunnen de hersenen actief blijven. Ketonen kunnen rechtstreeks worden opgenomen door de hersenen. Deze extra bron van energie zorgt ervoor dat hersenen minder afhankelijk worden van glucose. Hierdoor wordt de afbraak van spierweefsel verminderd en blijven je hersenen actief.

Conclusie.
De 3 weken, oftewel 21 dagen kun je als een goed beginpunt zien. Afbraak van de lichaamsfuncties treden langzaam in gang. Hierna zal lichaam en geest steeds minder goed presteren. 

Aanvullingen.

Ik stel voor deze regels uit te breiden met de regel ;

Regel 5 - 3 maanden zonder menselijk contact.

Na drie maanden zonder sociaal contact zul je afstompen in gevoelens en sociaal intermenselijke acties. Introvertie zal toenemen. Mogelijk is dit blijvend voor de lange termijn en leiden tot een schizoïde persoonlijkheidsstoornis.


De foute grap.



Nog een leuke die er altijd in hakt is;  Je kunt als vrouw maximaal 3 uur zonder pinpas/creditcard/smartphone. Deze is niet van mij ;-)  maar vanuit de wandelgangen...echt waar !


Eindwoord.
Deze blog geeft hopelijk voor de donkere winterdagen stof tot nadenken. Natuulijk zijn de regels eerder een prioriteitenlijst dan opéénvolgende feiten.

Getekend,

The Trailtraveller........


Bronvermelding: Wikipedia, EHBO handboek, EuroWeather.

Read More

Mesveiligheid en de trystick..

Een mes in bushcraft is een belangrijk stuk gereedschap. Vanzelfsprekend moet deze altijd scherp zijn. Botte messen zijn gevaarlijke messen. Bij het gebruik van scherp gereedschap is altijd een instructie omtrent de veiligheid zeer aan te bevelen. Een snee in de vingers is klein leed, maar een snee in de bovenbenen kan zeer gevaarlijk zijn.

Op het plaatje hierboven zie je de loop van de belangrijke aderen. Aan de binnenkant van het dijbeen (lies) de Arteria femoralis (mooi scrabble woord).
Op de armen Arteria radialis en Arteria brachialis (driedubbele woordwaarde).
Veel mensen die met een mes snijden, houden het werkstuk op de bovenbenen (de driehoeks-gevarenzone, lopende van het kruis naar beide knieën) en bewerken dit met het mes. Een ander veelgemaakte fout is het werkstuk op de onderarm leggen en vasthouden of tegen de buik aan en met een verkeerde houding snijden komt ook regelmatig voor.

Als het mes uitschiet is het leed niet te overzien, vooral niet als je alleen in het bos bezig bent. Hoe leg je dan snel een tourniquet om een slagaderlijke bloeding te stoppen? Daar zijn speciale klemmen voor (OHT modules - One Handed Tourniquet) maar vallen buiten de scope van dit artikel.

Met een correcte snijtechniek en veiligheidsinzichten kunt u het risico naar bijna nul terugbrengen. Hieronder geef ik u een aantal regels voor het veilig omgaan met een mes:

• Mes mee is EHBO-kit (FAK) mee (op de man).
• Een goed scherp mes is veiliger dan een bot mes. Er is immers minder kracht nodig, hierdoor is de kans op uit- of doorschieten veel minder groot.
• Zorg voor een ruime veilige werkruimte. Je kunt deze bepalen door een gestrekte arm uit te steken, als een cirkel om je heen en niemand te raken. Indien iemand in de werkcirkel komt, stop je direct met werken en doe je het mes in de schede.
• Snij alleen aan je werkstuk met volle aandacht.
• Indien men vermoeid is geen mes gebruiken.
• Indien de avond valt (dus al met schemer) is het zicht minder, geen mes gebruiken.
• Snij nooit aan je werkstuk als deze op een lichaamsdeel rust. Bijvoorbeeld op de dijen. In de dijen lopen een belangrijke slagaderen en -spieren. Indien je deze niet kan afknijpen ben je binnen 4-5 minuten klaar.
• Stel vast waar het mes naar toe kan gaan indien je uitschiet voordat je de snee inzet, controleer of er geen lichaamsdelen geraakt kunnen worden.
• In zittende houding, plaats de ellebogen op de knieën met snijden en zet de onderbenen stevig rechtop (dus niet naar binnen !).
• Laat je mes niet rondslingeren, niet (direct) gebruiken is altijd terug op in de schede aan de gordel of om de nek. Vermijdt lopen met een mes in je hand. Je kunt het verliezen, iemand kan er op gaan staan of per ongeluk tegenaan stoten.
• Pak een schede niet rondom beet indien je het mes eruit trekt. Zelfs bij een kunststofschede kan een goed scherp mes door de schede heen snijden. Pak deze dus aan de platte kant van de schede beet, met de snijkant van de hand af.
• Het aan- of doorgeven van een mes gebeurt of in de schede of met het scherp naar boven en naar de aangever toe liggend op de hand tussen duim en wijsvinger. Zodat de aangever zich niet snijdt (rug van het mes op de hand) en de ontvanger het handsvat pakt. Zorg eerst voor oogcontact!
• Houdt een mes altijd stevig vast. Niet los in de hand, het mes kan vallen ! De duim gehaakt over de vingers.
• Houdt het mes met het scherp in de lengte richting van de onderarm met een rechte pols. Dit is de beste manier om kracht te kunnen zetten en het meest comfortabel, het hele lichaam kan dan gebruikt worden om kracht te zetten. Snijden vanuit de pols alleen om het mes te ondersteunen of lichte snijwerkzaamheden.
• Vermijdt hameren op de achterkant van een mes om de punt in het hout te krijgen.
  
  

De lijst is veelal voorzien van logische regels. We gaan verder met een aantal snijtechnieken die naast veilig zeer efficiënt werken.

Snijtechnieken:

• Straight arm cut - Rechte greep, een snede met een gestrekte of licht gebogen arm van het lichaam af. Je houdt het mes als het ware stil en trekt het hout langs het mes.
• Reverse grip and Chestlever grip - Tegengestelde greep, het mes is recht tegengesteld in de hand. Voor een borsthefwerking met de schouderrugspieren. (Chestlever) is het verstandig om je duim op de platte kant van het mes te houden. Je houdt het mes stil, onderkant van de hand die het mes goed vasthoudt tegen de borst en trekt het hout langs het mes.
• Knee cut – de achterkant van het mes in de holte van de staande knie met de punt van het mes naar de binnenkant van de benen. Trek het hout langs het scherp. Voor een aantal mensen zal dit ongemakkelijk zijn, als de rug van het mes te hard in de holte wordt getrokken.
• Stop cut and Push cut – Wiebel het scherp op de tak totdat deze 2-3mm in het hout snijdt, vervolgens van de zijkant insnijden. Het insnijden gebeurt door het mes niet te hard vast te houden en met de duim te duwen op de rug van het mes nabij de punt. Dit is met name voor het fijnere werk.
• Sqeeze cut – Is met het mes naar de duim te snijden, echter zijwaarts naast de duim, de duim ondersteunt de tak en het mes geklemt in de vingers. Er is een korte en fijne snij actie, einde van een tak wordt dit veel gebruikt.
• Drill cut – Grootste fout is het hout in de hand te houden/op het been te leggen. Leg de tak/stam op de grond of tegen een hard oppervlakte zoals een boom. Pak het mes in de lengte goed beet en ondersteun het blad op de zij met de duim, tegen de rug aan (of ver weg van het scherp). Draai gecontroleerd en rustig. Niet te dicht bij het been, arm of vingers.

Extra tips:

• Een dikkere tak kun je makkelijker snijden door deze te buigen en onderspanning te brengen. De vezels worden gespannen en zijn dan makkelijker door te snijden. Dit gaat meestal met een wiebelsnij-actie met een gestrekte arm. Hierdoor kun je je lichaamsgewicht achter het mes zetten.
• Dikke takken kun je netjes breken door middel van rondom stop- and push cuts voor een aantal mm diep. Je creëert een zwakke plek welke sneller breekt als de rest van de tak.
• Snij voor het batonnen van hout eerst een wig, als je (enige) mes vast komt te zitten kun je deze éénvoudig vrijmaken door de wig in de split te slaan.
• Berg een mes schoon en scherp op. Als je goed voor je gereedschap zorgt, zorgt het gereedschap ook voor jou.

De Try-stick (korte versie).

De try-stick is een uitvinding van Mors Kochanski, één van de moderne vaderen van het bushcraft uit Canada. Waarom modern? Omdat bushcraft al duizenden jaren oud is.
Het doel was om snijtechnieken te oefenen en je mes te leren kennen. Ieder mes met een andere vorm heeft andere plus- en minpunten. Door middel van deze snij-oefening creeër je mucle-memory, inzicht in het snijden en vooral hoe jezelf niet te snijden.
Als houtsoort kan ik hazelaar of wilg aanbevelen. Dit is een houtsoort die zich aardig laat snijden. Eiken is simpelweg te hard, zeker voor de beginnende oefenaar. De houtchips kun je bewaren voor een kampvuur. Een andere oefening is het maken van een featherstick. Deze delicate oefening leert je met het mes te 'voelen' hoe het scherp door het hout gaat.
Maar nu verder met de try-stick, de cuts en notches zijn als volgt:

1 - Trimmed End (Tegen splijten)

2 -  V-Notch

3 - Diameter reduction (Rond)

4 - Mitred Lapped Notch (aka Wedge Notch)

5 - Latch Notch (Deadfall trap)

6 - Straight (Square) Notch (Packframe constructie/Deadfall)

7 - Cross Notch (Contruction)

8 - Pothook Notch (Rond)

9 - Squared Cut Notch.

10 - Stretched Round Notch (Packframe constructie)

Indien u dit artikel wilt gebruiken voor een workshop, dan vraag ik u deze in zijn geheel inclusief naamsvermelding aan te bieden.


Rody Klop - Trailtraveller Bushcraft. Copyright 2013.

Read More