Koning Winter geeft u een frisse neus, maar wat trekt u aan? (deel 1)

Koning Winter, de enige koning zonder troon en diens rede wordt alleen uitgesproken door de notabele weerman. Telkens weer voelen we zijn macht aan het einde van het jaar.  Winterbushcraft is eigenlijk een soort SM maar dan met dikke kleding aan. Vergeet de zweepjes en knijpers. Hiervoor in de plaats is het noeste arbeid, druppel aan de neus en proberen niet te zweten...

Toch willen vele bushcrafters hun romantische trekken eens een platform geven, voornamelijk in de sneeuw in een bergachtig gebied. Alles is daar een stuk moeilijker en vergis u niet, een kleine fout wordt vaak genadeloos afgestraft. Het begint met goede kleding, de eerste beschermlaag. Om te beginnen moet de kledingkeuze (en schoeisel) aan een aantal eisen voldoen.

• Kleding moet voldoende tegen de elementen beschermen.
• Kleding moet transpiratie vocht kunnen opvangen en afvoeren.
• Kleding moet blijven isoleren.
• Kleding moet de gehele dag prettig zitten, makkelijk uit te trekken.
• Kleding opbouw in meerdere lagen.
• Kleding moet niet hinderen bij het uitvoeren van werkzaamheden/lopen.

Met deze regels in gedachten kunnen we een keuze maken, echter alles is afhankelijk van de locatie waar u de romantische gevoelens probeert te toucheren. Twee meter diepe sneeuw, korte broek met wollen sokken en sandalen is niet een lekkere combinatie.

Schoenen
De stevige bergschoenen of de 'kisten' zijn drie seizoenen een prima onderdeel van de uitrusting, in de sneeuw hoeft dit niet zo te zijn . Gelukkig kunnen we wel iets rommelen in de marge. Inlegzolen met bont, een extra paar dikke sokken en gamaschen (gaitors) zijn goedkope aanpassingen die net genoeg kunnen zijn. Dit geldt alleen voor droge sneeuw en niet voor temperaturen onder de minus tien graden celsius. Bij ieder mens is de tolerantiegrens anders qua koude. Verwacht u ook natte sneeuw of nog koudere temperaturen, dan komt u al snel uit op gevoerde laarzen, voorzien van rubberen delen.

Sorel Caribou

Schoenen zijn vaak een ondergeschoven uitrustingsstukken, maar in sneeuwlandschap kan dat u lelijk opbreken. Sorel, Baffin en Kamik maken goede winterlaarzen. Let daarbij goed op het profiel. Ik kan echter niet genoeg benadrukken om de laarzen in de winkel te proberen voor een goede pasmaat, welke per merk behoorlijk kan verschillen. Vervolgens komt de vraag waar u de schoenen mee vult, daar kan ik echter vrij kort over zijn. Wollen sokken (militaire) maken hier de maat. Neem een extra paar mee, in de betere dumphandel zijn ook de koudweer sokken verkrijgbaar. Zoals u waarschijnlijk wel begrijpt, dient u de sokken en schoenen goed te drogen na het buitenavontuur. De volgende dag is het zeer aan te bevelen om van sokken te wisselen.

Thermo ondergoed
Enfin, we gaan verder naar het ondergoed, want naakt met goede schoenen is alsnog koud. Omdat uw lichaam warm dient te blijven en dit veel makkelijker lukt met droge lucht, is het verstandig om zo droog mogelijk op de huid te blijven. In de tropen en/of woestijn klimaat is andersom vaak prettig en dan is katoen of zijde een betere optie. Transpiratie moet dus worden afgevoerd, zoals aangegeven en een aantal stoffen zijn hier goed in; wol, polypropyleen soms in combinatie met zijde.
De wolsoort bij uitstek hiervoor is merino, merino is zacht, prikt nauwelijks, neemt vocht op en voelt lekker warm op de huid. Polypropyleen, neemt vocht op en blijft net als wol lekker warm op de huid. Echter heeft als nadeel dat het ook geurtjes vasthoudt, waar wol veel minder gevoelig voor is.
Wol is echter stevig aan de prijs. Thermo-shirts en -broeken moeten goed van lengte zijn en elkaar overlappen. Vergeet een goede afsluiting op hals (die ook open kan met een rits), polsen en enkels niet. Ook bij het bukken! De sokken moeten de pijpen van de broek goed overlappen anders zou de lichaamswarmte kunnen weglekken. Natuurlijk controleren dat het ondergoed ook voor de dagelijkse daad (lees: plassen en poepen) goed bereikbaar is, open- en dicht kan.

Een goed voorbeeld is de Icebreaker Merino Oasis Long Sleeve Half Zip (scrabble woordwaarde 69 punten, zie dvorkin). Nee, ik heb geen aandelen of verbintenis met Icebreaker, maar goed spul mag genoemd worden. Sluit goed aan op de hals, de polsen en heeft een nette rits tot op de borst om bij werkzaamheden te openen. Niet alleen handig bij bushcraft, maar ook bij het skiën en op de fiets.

Icebreaker Oasis. Foto: Icebreaker

Vaak zijn we alleen kritisch op wat er in de rugzak gaat, maar in het koude landschap is de kleding qua uitrusting prioriteit nummer één!

Tussenlaag.
Als tussenlaag is de isolatie belangrijk. Fleecetruien zijn dan geen verkeerde optie. Die mogen gerust dik en luchtig zijn. Neem echter een degelijk merk, vergeet die goedkope fleecetruien maar. Goedkope fleecetruien zijn dun van weving en dikte, hierdoor houden simpelweg geen genoeg warmte vast. Geen probleem in de lente, zomer of herft in een gematigd klimaat, maar in de bergen in de winter geen optie. Ook hier kan ik één fleece soort aanbevelen; Polartec fleece heeft een dichte weving en isoleert twee tot vier keer beter dan goedkope merken. De voorkeur gaat uit naar een trui met een capuchon, anders is een ninja-style fleece hoofdkap een goed alternatief. U vindt deze helaas bij de wat duurdere producenten zoals o.a. The North Face, Killy, Patagonia, Helly Hansen. Goedkope altenatieven heb ik nog niet gevonden.

Fleece Coldweather Cap

Wilt u weten hoe fleece gemaakt wordt? Klik dan hier.

Fleece is weliswaar een goede en vooral lichte keuze, ook wol kan hier een rol van betekenis spelen. De ouderwetse dikke Noorse kabeltrui met een afsluitbare hals is een prima optie, Swandri en Buffelo goede alternatieven. Helaas is wol tegenwoordig erg prijzig. Een goede trui kost u zeker boven de 200 euro. Een ander nadeel is dat wol een stuk zwaarder is dan fleece.

Zelf ben ik meer het traditionele type... alhoewel ik ook Polartec in bezit heb.

Vergeet niet een sneeuwbril of een goede zonnebril aan uw uitrusting toe te voegen. Zodat u op zonnige dagen niet 'sneeuwblind' wordt.

In het volgende deel gaan we in op de buitenlaag en de handschoenen.








 

Read More

Béééhhh zei de bushcrafter

Waarom zou een bushcrafter béééhhh zeggen? Aan de andere kant waarom niet. Schapen zijn bijzondere dieren, ze kunnen verliefd worden en produceren ook nog eens wol (Een verliefd schaap is net als een dame die constant tegen je aanloopt voor aandacht). Soms is een bushcrafter niet veel anders.



Wol is tegenwoordig weer de holy-grail voor outdoorkleding, dat is wel te merken aan de prijs ook. Een leuke Noorse wollen trui hangt voor 215 euro in je kast. Hmmm...begin toch aardig op een BC-yup te lijken met mijn Swandri trui.

Swandri Ranger

Maar wat maakt wol nou zo speciaal? Bushcrafters hebben toch wel een romantische hang naar het verleden. Soms wellicht iets teveel. In het geval van de wollen trui is dat zeker terecht, maar vergeet de wollen broek niet, zeker in de winter een heerlijk warm kledingstuk. Als vulling in het dekbed zeker een pluspunt. Eerst even wat feiten op een rij;

Wol is niet voor iedereen.
Met deze uitspraak bedoel ik niet alleen het stevige prijskaartje van zo'n trui of ondergoed. Er zijn mensen met een wol-allergie. Het gekriebel geeft irritatie aan de huid. Ben je tegen dierenmishandeling, koop dan geen UGGS, dit merk slacht de schapen in plaats van scheren. Ook is de verwerking van wol niet helemaal milieuvriendelijk, daar worden nogal wat chemicaliën voor gebruikt om wol mooi, zacht, vetvrij te maken en tegen insecten te behandelen.

Verschillende soorten gebruikt voor kleding.
Wol is er in verschillende kwaliteiten, niet ieder schaap produceert dezelfde kwaliteit. Dit kan overigens per jaar, per soort schaap verschillen. Ook geiten (kasjmir), lama's (alpaca), kamelen, konijnen (angora) en muskusossen produceren wol. Al deze wolsoorten worden verwerkt in kleding. De merinowol komt van merinoschapen, die van oorsprong uit Spanje komen, de meeste merinoschapen leven in Australië. Een merinoschaap produceert zo'n 4-5 kilo wol per jaar. Merino is qua schapenwol de meest fijne wol en zeer geliefd voor kleding en ondergoed.

Merinoschapen (foto: wikipedia)

Wol is wol?
Scheerwol is een beschermd keurmerk dat momenteel in meer dan 100 landen erkend is. Kortom dit is een gegarandeerde standaard. Daarnaast bestaat er blootwol, dit is wol verkregen door chemische behandeling van huiden van dode schapen. Scheurwol is getrokken wol (gerecycled) uit lompen en gemengd met andere garen. Kunstwol is min of meer hetzelfde, echter nog lager percentage wol. Steenwol zit in de spouwmuren van je huis en heeft niets met schapen of wol te maken :-)

Verschillende soorten kledingvezels (foto woolgatherer)

 
Zo even klaar met de achtergrondfeitenstrooierij, anders wordt dit een te wollig verhaal. Even wat sterke punten van wollen kleding op een rijtje:

• Wol is duurzaam.
• Wol voert vocht af tot wel 30% van het eigen gewicht.
• Wol voelt niet snel klammig.
• Wol blijft relatief warm, ook al is het vochtig, in koude dagen.
• Wol blijft relatief koel in warme dagen.
• Wol kan tegen een vonkje (niet onbelangrijk).
• Wol neemt niet snel vieze geurtjes op.
• Wol is vuil bestendig.

Lijkt op een wonderproduct, maar wol heeft ook wat minder sterke punten:

• Voorzichig wassen (Niet te heet, liefst met de handwas). 
• Duur, zeker angora of kasjmir.
• Kriebelt (in de vriezer leggen schijnt soms te helpen).
• Allergische reacties bij sommige mensen.
• Vlekken blijven er soms inzitten.
• Zwaar van gewicht.

Gezien de pluspunten is wol als grondstof inderdaad een beetje onterecht in de vergetelheid geraakt voor outdooractiviteiten. Fleecetruien zijn prima, maar wie kent het niet, dat bij de eerste vonk van een vuurtje ontstaat een gat ter grootte van één euro. Peuter dan de polyester resten maar van je vel. In combinatie met vuur is het dus behoorlijk uitkijken. Daarnaast komt het nog wel eens voor dat polyester wat geurtjes absorbeert, dit is wel afhankelijk van de behandeling van de fleece trui. Als ondergoed is merinowol heerlijk regulerend zonder zweterig aan te voelen, ook zijn de merino Icebreaker truien een aanbeveling waard.

Misschien is wol niet zo flashy in de felle gifkleurtjes verkrijgbaar, maar zeker het overwegen waard om buiten in door te brengen. Sterker nog, bushcraft is hip, dus wol ook.


Bekende merken wollen shirts zijn : Swandri, Bison Bushcraft, Icebreaker en Smartwool.

Read More